Rau ăn nhiều là tốt, nhưng người tiểu đường cần phân biệt rõ: không phải món nào nhìn giống rau củ cũng có thể ăn thoải mái như rau xanh.

Có những món như khoai, bắp, đậu, bí đỏ, củ sen, hạt sen… tuy là thực phẩm từ thực vật, nhưng lại chứa nhiều tinh bột hơn các loại rau lá xanh thông thường. Vì vậy, nếu ăn những món này trong bữa, cả nhà cần tính vào phần tinh bột và giảm bớt cơm lại cho phù hợp.

1. Vì sao người tiểu đường dễ nhầm rau củ với tinh bột?

Nhiều cô chú anh chị nghĩ rằng cứ là rau củ thì ăn nhiều cũng tốt. Điều này đúng với nhóm rau ít tinh bột như rau cải, rau muống, mồng tơi, bông cải xanh, dưa leo, cà chua, khổ qua, đậu bắp, bắp cải, xà lách.

Nhưng một số loại củ, quả và hạt lại chứa nhiều tinh bột hơn. Nếu ăn nhiều mà vẫn giữ nguyên lượng cơm, đường huyết sau ăn có thể tăng cao hơn.

Ví dụ:

• Có canh khoai mỡ thì nên bớt cơm.
• Có bắp luộc hoặc bắp xào thì nên bớt cơm.
• Có bí đỏ, củ sen hoặc hạt sen thì nên tính lại lượng tinh bột trong bữa.
• Có đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen hoặc đậu lăng thì không nên ăn thêm quá nhiều cơm như bình thường.

2. Những món nhìn giống rau củ nhưng người tiểu đường không nên ăn thoải mái

2.1. Nhóm khoai

Các loại khoai như khoai mỡ, khoai tây, khoai lang, khoai môn, khoai mì và sắn đều là nhóm cần chú ý.

Khoai mỡ thường xuất hiện trong món canh khoai mỡ rất quen thuộc. Món này dễ ăn, mềm, thơm, nhưng vẫn là nguồn tinh bột. Nếu bữa đó đã có canh khoai mỡ, cả nhà nên giảm lượng cơm lại.

Khoai tây, khoai lang, khoai môn, khoai mì cũng tương tự. Không cần kiêng tuyệt đối, nhưng không nên ăn như rau xanh. Nếu đã ăn khoai thì nên giảm cơm, bún, mì hoặc các món tinh bột khác.

2.2. Nhóm bắp, đậu và hạt

Bắp, ngô, đậu Hà Lan, đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen, đậu trắng, đậu lăng đều là nhóm dễ gây hiểu lầm.

Các loại đậu có chất xơ và đạm thực vật, nhưng vẫn có tinh bột. Đặc biệt, nếu ăn dưới dạng chè đậu, xôi đậu, cháo đậu hoặc món có thêm đường thì càng cần cẩn trọng hơn.

2.3. Nhóm củ quả khác

Một số món khác cũng cần chú ý gồm:

• Bí đỏ, bí rợ.
• Củ năng.
• Củ sen, hạt sen.
• Củ dền.
• Cà rốt.

Những món này không phải cấm, nhưng nên ăn lượng vừa phải. Đặc biệt, không nên ép lấy nước hoặc nấu quá nhuyễn rồi ăn nhiều, vì như vậy dễ làm mình nạp vào nhiều hơn mà không để ý.

3. Người tiểu đường nên ưu tiên rau nào?

Thay vì ăn thoải mái các loại khoai, bắp, đậu và củ nhiều tinh bột, cả nhà nên ưu tiên rau ít tinh bột hơn trong bữa ăn hằng ngày.

Có thể chọn:

• Rau cải.
• Rau muống.
• Mồng tơi.
• Bông cải xanh.
• Súp lơ.
• Dưa leo.
• Cà chua.
• Khổ qua.
• Đậu bắp.
• Bắp cải.
• Xà lách.

Một bữa ăn hợp lý nên có nhiều rau ít tinh bột, đủ đạm từ cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu hũ, và một phần tinh bột vừa phải. Đừng để cả bữa ăn toàn là cơm, khoai, bắp, đậu hoặc canh nhiều củ.

4. Cách ăn thực tế để kiểm soát đường huyết tốt hơn

Người tiểu đường không cần sợ tất cả các loại củ, khoai, bắp hay đậu. Quan trọng là biết tính chúng vào tổng lượng tinh bột của bữa ăn.

Cả nhà có thể nhớ đơn giản:

• Nếu bữa có khoai thì giảm cơm.
• Nếu bữa có bắp thì giảm cơm.
• Nếu bữa có bí đỏ, củ sen hoặc hạt sen thì không nên ăn thêm quá nhiều tinh bột khác.
• Nếu ăn đậu, hãy hạn chế các món đậu nấu chè hoặc thêm đường.
• Nếu không chắc món đó có hợp không, hãy đo đường huyết sau ăn theo hướng dẫn của bác sĩ.

Cơ thể mỗi người phản ứng khác nhau. Có người ăn khoai lang lượng nhỏ vẫn ổn, nhưng có người ăn xong đường huyết tăng cao. Vì vậy, đo đường huyết sau ăn là cách thực tế nhất để biết món nào phù hợp với mình.

Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn y khoa. Hãy trao đổi trực tiếp với Bác sĩ để có hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người! 💬